Yazılım lisansı nedir? Neden Gereklidir ?
Yazılım lisansı, telif hakkı sahibinin (yazılım üreticisinin) haklarını koruyan bir belgedir. Herbir yazılım için lisans almak arttır; bu üreticinin telif hakkını çi₣nemedi₣inizi, eme₣ininkar ılı₣ını verdi₣inizi gösterir. Telif hakkı sahibinin hakları yasalarla da korunur. Telif hakkıyasaları, insanların izin almaksızın yazılım kopyalayamayaca₣ını açıkça beyan eder. Hiçkimse telif hakkı sahibinin izni olmadan, eme₣ini kopyalayıp da₣ıtamaz ve kullanamaz. E₣er,izinsiz olarak bir bilgisayar programını kopyalar veya yasal olmayan bir kopyasını birba kasına tedarik ederseniz, kanunları çi₣nemi sayılırsınız.Neden Lisanslı Yazılım Kullanmak Zorundasınız?
• 4 yıla kadar olan hapis cezasından korunursunuz.
• 150 milyar liraya kadar olan a₣ır para cezaları sizi hiçbir ekilde etkilemez.
• Korsan yazılımın beraberinde getirebilece₣i virüsler, bozuk diskler ve hatalı yazılımlargibi faktörlerden etkilenmezsiniz.
• Yeterli bir dokümantasyonla çalı malarınızı sürdürürsünüz.
• Kullandı₣ınız yazılımların yeni sürümlerini çok daha uygun maliyetlerle teminedebilirsiniz.
• Yazılım sektörünün yeni yazılımları daha dü ük maliyetlerle geli tirmesine vesunmasına katkı sa₣larsınız.
Yazılım Korsanlığı Nedir? (11.10.2004)
Yazılım korsanlığı, lisans belgesi taşımayan, yasadışı yöntemlerle çoğaltılmış yazılımların ticaretini, dağıtımını yapmak ve bu yazılımları kullanmak anlamına gelir.
Yazılımı lisansı nedir? Neden Gereklidir?
Yazılım lisansı, telif hakkı sahibinin (yazılım üreticisinin) haklarını koruyan bir belgedir. Her bir yazılım için lisans almak şarttır; bu üreticinin telif hakkını çiğnemediğinizi, emeğinin karşılığını verdiğinizi gösterir. Telif hakkı sahibinin hakları yasalarla da korunur. Telif hakkı yasaları, insanların izin almaksızın yazılım kopyalayamayacağını açıkça beyan eder. Hiç kimse telif hakkı sahibinin izni olmadan, emeğini kopyalayıp dağıtamaz ve kullanamaz. Eğer, izinsiz olarak bir bilgisayar programını kopyalar veya yasal olmayan bir kopyasını bir başkasına tedarik ederseniz, kanunları çiğnemiş sayılırsınız.
Korsan Yazılım Kullanmanın Ülke Ekonomisine Verdiği Zararın Boyutları Nelerdir?
BSA tarafından International Data Corporation (IDC) adlı uluslararası araştırma şirketine yaptırılan bir araştırma çok çarpıcı sonuçlar ortaya çıkardı. Araştırmaya göre 2006 yılına kadar Türkiye’deki korsan yazılım kullanma oranı % 58’den % 48’e çekilebilirse, bugün itibariyle büyüklüğü 1,4 milyar dolar düzeyinde olan Türk BT sektörü 2006’da % 100’den fazla artışla 3,8 milyar dolarlık büyüklüğe ulaşabilir. Sektörün bu ölçüde büyümesinin, doğal olarak yeni yatırımları ve istihdam imkanlarını da beraberinde getireceği öngörülüyor.
Yasal Yaptırımlar
Bilgisayar yazılımları, Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında yasal koruma altındadır.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda yapılan son değişiklikler 12 Mart 2004 tarihinde Resmi Gazate'de yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre korsan yazılım kullanılması, kopyalanması veya satışa sunulması halinde uygulanacak cezalar aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir :
- 150 milyar TL'ye kadar ağır para cezası;
- 4 yıla kadar paraya çevrilmeksizin hapis;
- 3 seneye kadar meslek veya ticaretten men;
- Korsan yazılım yüklü bilgisayarlara el konulması
Yasalar
Bilgisayar yazılımlarını hukuka aykırı yollarla çoğaltmak, kullanmak gibi eylemler telif hakkı ihlali suçlarını oluşturur ve yasalarımızda bu suçlar için ciddi yaptırımlar öngörülmektedir.
Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'na göre, telif hakkı ihlali suçu işleyen kişilerin, 4 seneye kadar hapis cezası ve 150 milyar liraya kadar ağır para cezası ile cezalandırılmaları sözkonusudur. Ayrıca, korsan yazılım kullanıldığı tespit edilen işletmelerin sahipleri, genel müdür ve ilgili birim müdürleri de aynen korsan yazılım suçu işleyen kişiler gibi sorumlu tutulur. Bununla beraber 3 seneye kadar meslekten men ve korsan yazılım yüklü bilgisayarlara el konulması gibi yaptırımlar da mevcuttur.
Yazılımların Patentlenmesi (03.03.2006)
Yazılımlar gerçekten de patentlenemez mi? Patent kanununda her ne kadar aksi yönde hüküm bulunuyormuş gibi görünse de Türkiye’nin imza attığı Avrupa Patent Sözleşmesi kapsamında alınan Avrupa patentleri incelendiğinde fiili durumun hiç te yazılıp çizildiği gibi olmadığını rahatlıkla görebilirsiniz.
Yazılımlar gerçekten de patentlenemez mi? Patent kanununda her ne kadar aksi yönde hüküm bulunuyormuş gibi görünse de Türkiye’nin imza attığı Avrupa Patent Sözleşmesi kapsamında alınan Avrupa patentleri incelendiğinde fiili durumun hiç te yazılıp çizildiği gibi olmadığını rahatlıkla görebilirsiniz.
Yani yazılımlar Amerika’daki kadar geniş kapsamlı olmasa bile Avrupa’da da, dolayısıyla ülkemizde de patentlenebiliyor.
Peki kanun metinlerinde patentlenemeyen buluşlar kısmında geçen bilgisayar yazılımları ifadesine rağmen mi? Aslında kanunların söz konusu maddelerinde kastedilen yazılımlar, hiçbir teknik yönü bulunmayan ve sadece bilginin derlenmesi, iş metodunun gerçekleştirilmesi amacını taşıyanlar. Yani teknik bir katkı sağlayan yazılımlar, sadece adları “bilgisayar yazılımı” olduğu için söz konusu maddelerde reddedilmiyor. Yazılım için patent başvurusu yapılırken “giydirilen kılıfa” çok dikkat edilmeli.
Bilgisayar yazılımlarının patentlenebilmesi için dikkat edilmesi değerlendirilmesi gereken bir nokta var. Bu da yazılımın “teknik katkı” sağlıyor olması. Ya da teknik katkı sağlayan kısmına koruma talep edilmesi. Örneğin bir tekstil dokuma biçimini değiştiren, kontrol eden ve bir yenilik gerçekleştiren yazılım, akış diyagramı yani gerçekleştirdiği metot baz alınarak rahatlıkla patentlenebilir.
Bu durum gözünüzü korkutmasın. Teknik katkının kapsamı oldukça geniş tutuluyor. Örneğin doğrudan bilgisayar alanında örneğin bilgisayar ağlarında iyileştirmeler, hatta bilgisayar komponentlerinde bir takım teknik avantajlar sağlayan yazılımlar bile teknik katkı içerdiğinden patentlenebiliyor. Bu duruma kullanıcılara yol göstermeye dair konular bile dahil edilebiliyor.
Patent korumasının, telif hakkı korumasından çok farklı ve etkili olduğu unutulmamalı. Telif hakları ile bilgisayar yazılımınız bir “eser” olarak görülüyorken, patent ile yazılımınız bir buluş kapsamında değerlendiriliyor. Yani eserde bazı modifikasyonlar yapılarak taklit söz konusu olabilecekken patentin etrafından dolaşmak pek de mümkün değil.
Durumu daha somut hale getirmek için örneklendirmekte fayda var. Matematiksel bir eğrinin fiziksel alanda kullanımını sağlayan bir yazılım ve kontrol devresi sayesinde bir sorunu çözdüğünüzü varsayalım. Bunu telif hakkıyla koruduğunuz zaman kullanıcı arabiriminin değiştirilmesi dahi eseri aşmak için yeterliyken, patent ile koruduğunuzda bahsedilen eğrinin fiziksel gerçeklemesi ile sizin çözdüğünüz sorunu çözen “tüm yazılımlar” ya da bunu bir modül olarak yazılımına gömenler buluşunuzu taklit etmiş sayılıyor.
Avrupa komisyonunun bilgisayar uygulamalı buluşlar (computer implemented inventions) adı altında yazılımların patentlenmesini kabul etmemesi somut bir anlam taşımıyor. Zira patent haklarına ilişkin tüm düzenlemeler Avrupa patent ofisi tarafından gerçekleştiriliyor ve Avrupa patent sözleşmesinin Avrupa birliği, ya da onun kurumları ile direkt bir ilgisi yok.
Patentin ne olduğunu dahi anlamadan, üstelik daha da kötüsü bunu telif haklarını ihlal eden korsan ürünlerle karıştırıp arkasında duranlar Türkiye’deki henüz kendini dünya arenasında ispat edememiş yazılım sektörünün başarıya ulaşması ve para kazanabilmesi için ellerindeki önemli bir kozu da kesip atmaya çalışıyor.
Patent, yüz yılı aşkın zamandır dünyada uygulanan ve kişilerin, firmaların, fikri mülkiyet değerlerini koruyabilmeleri için en etkili silah. Bunu gereksizmiş gibi göstermek ise sadece kendini geliştirmeye adayan idealist firma ve insanların ürettiği yüksek katma değeri ellerinden alıp paylaşma kötü niyeti ile bağdaştırılabilir.
Özellikle diğer ileri teknoloji işiyle uğraşanlar gibi bilişimcilerin de patent konusunu iyi kavrayarak bundan yararlanmaya çalışmaları, doğrudan satış odaklılık dışında alternatif olarak lisans gelirleri için firmanın fikri mülkiyet altyapısını da sağlamlaştırmaları oldukça önemli. Patent araştırması, start-up stratejisi belirlemek için de doğru bir başlangıç noktası teşkil edecektir.
Kaynak; Türk İnternet.com
Microsooft Yazılım Lisanları Hakkında Bilgi